Colofon en consumentenrechtelijke informatieplichten voor webshops in de EU

Webshops bevinden zich op het snijvlak van het recht inzake elektronische handel, het consumentenrecht en het prijsrecht. De meeste regels zijn oud en stabiel; een paar zijn recent veranderd, en juist daar vinden audits het vaakst problemen. Deze gids zet op een rij wat een webshop die in de EU aan consumenten verkoopt moet tonen, en waar elke plicht vandaan komt.

Het colofon: artikel 5 van de richtlijn inzake elektronische handel

Richtlijn 2000/31/EG verplicht elke aanbieder van een dienst van de informatiemaatschappij om het volgende ‘gemakkelijk, rechtstreeks en permanent toegankelijk’ te maken:

• de naam van de dienstverlener (voor bedrijven de volledige statutaire naam, inclusief de rechtsvorm);
• het geografische adres waar de dienstverlener is gevestigd (een postbus is niet voldoende);
• contactgegevens die snel en rechtstreeks contact mogelijk maken, met inbegrip van een e-mailadres;
• het handelsregister en het inschrijvingsnummer, indien ingeschreven;
• de toezichthoudende autoriteit, als voor de activiteit een vergunning nodig is;
• voor gereglementeerde beroepen: de beroepsorganisatie, de beroepstitel en de lidstaat die deze heeft toegekend, en een verwijzing naar de toepasselijke beroepsregels;
• het btw-identificatienummer, als de activiteit aan btw is onderworpen.

Lidstaten voegen eigen gegevens toe: Duitsland in § 5 van het Digitale-Dienste-Gesetz (DDG, dat in mei 2024 § 5 TMG heeft vervangen), Oostenrijk in § 5 ECG samen met de openbaarmakingsplichten van § 25 MedienG, Slowakije in wet nr. 22/2004 Coll. inzake elektronische handel. Een link in de footer van elke pagina met de naam ‘Colofon’ of ‘Juridische informatie’ is de gebruikelijke manier om aan ‘gemakkelijk en permanent toegankelijk’ te voldoen.

Vóór de bestelling: precontractuele informatie

Artikel 6 van de richtlijn consumentenrechten 2011/83/EU somt op wat een consument moet worden verteld voordat een overeenkomst op afstand hem bindt. De kernpunten zijn:

• de belangrijkste kenmerken van de goederen of diensten;
• de identiteit van de handelaar, het geografische adres, het telefoonnummer en het e-mailadres;
• de totale prijs inclusief belastingen, en alle bezorg- of andere kosten;
• de regelingen voor betaling, levering en uitvoering;
• de voorwaarden, de termijn en de procedure voor het uitoefenen van het herroepingsrecht, plus het modelformulier voor herroeping (bijlage I, onder B) en wie de kosten van terugzending draagt;
• een herinnering aan de wettelijke conformiteitsgarantie, en informatie over klantenservice en commerciële garanties;
• voor digitale inhoud en diensten: functionaliteit, compatibiliteit en interoperabiliteit;
• als de prijs is gepersonaliseerd op basis van geautomatiseerde besluitvorming, een vermelding daarvan (artikel 6, lid 1, onder e bis, toegevoegd door de Omnibusrichtlijn).

De richtlijn inzake elektronische handel (artikel 10) voegt informatie toe over het bestelproces zelf: de technische stappen om de overeenkomst te sluiten, of de overeenkomst wordt opgeslagen en toegankelijk is, hoe invoerfouten kunnen worden gecorrigeerd en welke talen worden aangeboden.

De bestelknop

Artikel 8, lid 2, van de richtlijn consumentenrechten verplicht de handelaar ervoor te zorgen dat de consument uitdrukkelijk erkent dat de bestelling een betalingsverplichting inhoudt. Wordt de bestelling geplaatst door op een knop te klikken, dan moet die knop worden aangemerkt met alleen de woorden ‘bestelling met betalingsverplichting’ of een overeenkomstige ondubbelzinnige formulering. ‘Doorgaan’ of ‘Verzenden’ is niet genoeg; wordt de regel niet nageleefd, dan is de consument niet gebonden. Leveringsbeperkingen en geaccepteerde betaalmiddelen moeten uiterlijk bij het begin van het bestelproces worden vermeld (artikel 8, lid 3), en vooraf aangevinkte vakjes voor extra betalingen zijn verboden (artikel 22).

Herroeping: 14 dagen en, sinds juni 2026, een herroepingsfunctie

Consumenten kunnen een overeenkomst op afstand binnen 14 dagen zonder opgave van redenen herroepen (artikel 9 van de richtlijn consumentenrechten). Informeert de handelaar hen niet over dit recht, dan wordt de termijn met maximaal twaalf maanden verlengd (artikel 10).

Richtlijn (EU) 2023/2673 heeft artikel 11 bis aan de richtlijn consumentenrechten toegevoegd. Voor overeenkomsten die via een online-interface worden gesloten, moeten handelaren een herroepingsfunctie aanbieden aangeduid met de woorden ‘hier de overeenkomst herroepen’ of een ondubbelzinnige overeenkomstige formulering, die prominent wordt weergegeven en gedurende de hele herroepingstermijn beschikbaar is, en moeten zij de ontvangst van de herroeping op een duurzame gegevensdrager bevestigen. Lidstaten passen deze regels toe vanaf 19 juni 2026. Een pdf-formulier in de algemene voorwaarden voldoet niet langer aan het onlinedeel van deze plicht.

Prijzen, prijsverlagingen en rangschikkingen

De Omnibusrichtlijn 2019/2161 heeft meerdere consumentenrichtlijnen tegelijk gemoderniseerd. Voor webshops zijn drie wijzigingen het belangrijkst:

• Eerdere prijs bij prijsverlagingen. Elke aankondiging van een prijsverlaging moet de eerdere prijs vermelden, dat wil zeggen de laagste prijs die gedurende een periode van ten minste 30 dagen vóór de verlaging is toegepast (prijsaanduidingsrichtlijn 98/6/EG, artikel 6 bis).
• Transparantie van rangschikking. Als consumenten in producten kunnen zoeken, moeten de belangrijkste parameters die de rangschikking bepalen en hun relatieve gewicht worden uitgelegd (richtlijn oneerlijke handelspraktijken, artikel 7, lid 4 bis). Betaalde plaatsing die niet wordt vermeld, staat op de zwarte lijst (bijlage I, punt 11 bis).
• Consumentenreviews. Een webshop die consumentenreviews toont, moet vermelden of en hoe hij ervoor zorgt dat die afkomstig zijn van consumenten die het product daadwerkelijk hebben gebruikt of gekocht (artikel 7, lid 6, van de richtlijn oneerlijke handelspraktijken). Nepreviews en selectief publiceren om het beeld te vertekenen staan op de zwarte lijst (bijlage I, punten 23 ter en 23 quater).

Verwijder de ODR-link, behoud de ADR-informatie

Jarenlang moesten onlinehandelaren in de EU linken naar het Europese platform voor onlinegeschillenbeslechting (ODR). Verordening (EU) 2024/3228 heeft die verplichting ingetrokken en het platform is op 20 juli 2025 gesloten. Een verouderde ODR-link is nu gewoon een dode link en een teken dat de juridische pagina’s niet worden onderhouden. De informatieplichten over instanties voor alternatieve geschillenbeslechting (ADR) op grond van Richtlijn 2013/11/EU blijven bestaan, als de handelaar zich ertoe heeft verbonden of verplicht is er een in te schakelen.

Een snelle zelfcontrole

Verschillende diensten die we beoordelen, controleren sommige van deze onderdelen automatisch; de vergelijkingsmatrix laat zien welke een controle op consumentenrecht publiceren.