Toegankelijkheid (EAA 2025) voor websites

De European Accessibility Act (Richtlijn (EU) 2019/882) is de eerste EU-wet die toegankelijkheid tot een markteis voor private bedrijven maakt. De regels gelden sinds 28 juni 2025, via nationale wetgeving in elke lidstaat. Voor veel bedrijven is de website of app de plek waar de wet als eerste voelbaar wordt.

Wie valt eronder

De wet noemt specifieke producten en diensten in plaats van ‘alle websites’. De diensten die eronder vallen (artikel 2, lid 2), zijn:

• e-commercediensten, dat wil zeggen diensten die op afstand via websites of apps worden verleend met het oog op het sluiten van consumentenovereenkomsten;
• bankdiensten voor consumenten;
• elektronische-communicatiediensten en diensten die toegang bieden tot audiovisuele mediadiensten;
• onderdelen van personenvervoersdiensten door de lucht, per bus, per spoor en over water, zoals websites, apps, elektronische tickets en realtime reisinformatie;
• e-books en speciale leessoftware.

Websites van de overheidssector vielen al onder de richtlijn webtoegankelijkheid (EU) 2016/2102; de EAA breidt vergelijkbare verwachtingen uit naar de private sector.

De vrijstelling voor micro-ondernemingen

Micro-ondernemingen die diensten verlenen, zijn vrijgesteld van de toegankelijkheidseisen (artikel 4, lid 5). Een micro-onderneming is een onderneming met minder dan 10 werknemers en een jaaromzet of jaarlijks balanstotaal van ten hoogste € 2 miljoen (artikel 3, punt 23). De vrijstelling geldt alleen voor diensten; micro-ondernemingen die producten in de handel brengen, zijn niet op dezelfde manier vrijgesteld, al gelden voor hen lichtere verplichtingen.

Grotere bedrijven kunnen zich beroepen op een onevenredige last of een fundamentele wijziging van de dienst (artikel 14), maar alleen na een gedocumenteerde beoordeling, die ze moeten bewaren en op verzoek aan de autoriteiten moeten verstrekken.

Wat ‘toegankelijk’ in de praktijk betekent

Bijlage I van de wet stelt functionele eisen: informatie moet waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust zijn. Zolang er geen geharmoniseerde normen onder de EAA zijn bekendgemaakt, is de praktische maatstaf voor webinhoud EN 301 549, waarvan de huidige versie verwijst naar WCAG 2.1 op niveau AA. WCAG 2.2, in oktober 2023 door het W3C gepubliceerd, voegt criteria toe voor de zichtbaarheid van de focus, de grootte van klikdoelen en toegankelijke authenticatie; daaraan voldoen is een verstandig doel met het oog op de toekomst.

De meest voorkomende fouten op commerciële websites zijn bekend:

• contrast van tekst en interface onder de vereiste verhoudingen (4,5:1 voor normale tekst);
• afbeeldingen en icoonknoppen zonder tekstalternatief;
• formuliervelden zonder programmatisch label, en foutmeldingen die niet worden voorgelezen;
• onderdelen die niet met het toetsenbord bereikbaar of bedienbaar zijn, of die de focus vasthouden;
• ontbrekende of onzichtbare focusindicatoren;
• cookiebanners die niet met het toetsenbord toegankelijk zijn of die de pagina-inhoud verbergen voor schermlezers, een punt waar toegankelijkheidsrecht en toestemmingsrecht elkaar raken.

Toegankelijkheidsinformatie

Dienstverleners moeten informatie publiceren over de manier waarop hun dienst aan de toegankelijkheidseisen voldoet (artikel 13, lid 2, en bijlage V), in hun algemene voorwaarden of een gelijkwaardig document, waar passend in schriftelijke en mondelinge vorm en op een toegankelijke manier. De meeste bedrijven doen dat met een toegankelijkheidsverklaring die vanuit de footer wordt gelinkt en waarin de toegepaste norm, bekende beperkingen en een contactpunt worden beschreven.

Overgangstermijnen

Artikel 32 biedt beperkte ademruimte: dienstenovereenkomsten die vóór 28 juni 2025 zijn gesloten, mogen ongewijzigd doorlopen tot ze aflopen, maar niet langer dan vijf jaar vanaf die datum, en diensten mogen producten die vóór die datum rechtmatig werden gebruikt, blijven gebruiken tot 28 juni 2030. Van nieuwe websites, herontwerpen en nieuwe functies wordt verwacht dat ze nu al aan de eisen voldoen.

Wat geautomatiseerd testen wel en niet kan

Geautomatiseerde checkers vinden betrouwbaar een aanzienlijk deel van de WCAG-fouten: contrast, ontbrekende alternatieve tekst, ontbrekende labels, lege links en knoppen, ontbrekende taalattributen en sommige gevallen van verkeerd ARIA-gebruik. Ze kunnen niet beoordelen of alternatieve tekst zinvol is, of de leesvolgorde logisch is, of een maatwerkwidget echt werkt met een schermlezer, of dat het afrekenproces met alleen het toetsenbord kan worden voltooid. Beschouw een geautomatiseerde score als een ondergrens en test daarna de belangrijkste klantreizen handmatig.

Slechts een deel van de diensten die we beoordelen, bevat een toegankelijkheidscontrole; filter erop in de ranglijst of bekijk de vergelijkingsmatrix.