Dostępność (EAA 2025) stron internetowych

Europejski akt o dostępności (dyrektywa (UE) 2019/882) to pierwszy akt prawa UE, który czyni dostępność wymogiem rynkowym dla firm prywatnych. Jego przepisy obowiązują od 28 czerwca 2025 r. za pośrednictwem przepisów krajowych we wszystkich państwach członkowskich. Dla wielu firm to właśnie strona internetowa lub aplikacja są miejscem, w którym akt daje o sobie znać najwcześniej.

Kogo obejmuje

Akt wymienia konkretne produkty i usługi, zamiast obejmować „wszystkie strony internetowe”. Usługi objęte zakresem (art. 2 ust. 2) to:

• usługi handlu elektronicznego, czyli usługi świadczone na odległość za pośrednictwem stron internetowych lub aplikacji w celu zawarcia umowy z konsumentem;
• usługi bankowości detalicznej;
• usługi łączności elektronicznej oraz usługi zapewniające dostęp do audiowizualnych usług medialnych;
• elementy usług transportu pasażerskiego lotniczego, autobusowego, kolejowego i wodnego, takie jak strony internetowe, aplikacje, bilety elektroniczne i informacje o podróży w czasie rzeczywistym;
• książki elektroniczne i specjalne oprogramowanie do ich czytania.

Strony internetowe sektora publicznego były objęte już wcześniej dyrektywą w sprawie dostępności stron internetowych (UE) 2016/2102; EAA rozszerza podobne oczekiwania na sektor prywatny.

Zwolnienie dla mikroprzedsiębiorstw

Mikroprzedsiębiorstwa świadczące usługi są zwolnione z wymogów dostępności (art. 4 ust. 5). Mikroprzedsiębiorstwo to przedsiębiorstwo, które zatrudnia mniej niż 10 osób i którego roczny obrót lub roczna suma bilansowa nie przekracza 2 mln € (art. 3 pkt 23). Zwolnienie dotyczy wyłącznie usług; mikroprzedsiębiorstwa wprowadzające produkty do obrotu nie są zwolnione w ten sam sposób, choć korzystają z łagodniejszych obowiązków.

Większe przedsiębiorstwa mogą powołać się na nieproporcjonalne obciążenie lub zasadniczą zmianę usługi (art. 14), ale tylko po przeprowadzeniu udokumentowanej oceny, którą muszą przechowywać i na żądanie przedstawić organom.

Co w praktyce oznacza „dostępny”

Załącznik I do aktu określa wymogi funkcjonalne: informacje muszą być postrzegalne, funkcjonalne, zrozumiałe i kompatybilne. Dopóki nie zostaną wskazane normy zharmonizowane na podstawie EAA, praktycznym punktem odniesienia dla treści internetowych jest norma EN 301 549, której aktualna wersja odwołuje się do WCAG 2.1 na poziomie AA. WCAG 2.2, opublikowane przez W3C w październiku 2023 r., dodają kryteria dotyczące widoczności fokusu, rozmiaru celu i dostępnego uwierzytelniania; ich spełnienie to rozsądny cel na przyszłość.

Najczęstsze błędy na komercyjnych stronach internetowych są dobrze znane:

• kontrast tekstu i elementów interfejsu poniżej wymaganych wartości (4,5:1 dla zwykłego tekstu);
• obrazy i przyciski z ikonami bez tekstów alternatywnych;
• pola formularzy bez programowo powiązanych etykiet oraz komunikaty o błędach, które nie są odczytywane;
• komponenty, do których nie można dotrzeć lub których nie można obsłużyć z klawiatury albo które więżą fokus;
• brakujące lub niewidoczne wskaźniki fokusu;
• banery cookie, które nie są dostępne z klawiatury lub ukrywają treść strony przed czytnikami ekranu, czyli punkt, w którym spotykają się przepisy o dostępności i o zgodzie.

Informacje o dostępności

Usługodawcy muszą publikować informacje o tym, w jaki sposób ich usługa spełnia wymogi dostępności (art. 13 ust. 2 i załącznik V), w ogólnych warunkach lub równoważnym dokumencie, w formie pisemnej i, w stosownych przypadkach, ustnej oraz w sposób dostępny. Większość firm robi to za pomocą deklaracji dostępności podlinkowanej w stopce, która opisuje zastosowany standard, znane ograniczenia i punkt kontaktowy.

Okresy przejściowe

Art. 32 daje ograniczony czas na dostosowanie: umowy o świadczenie usług zawarte przed 28 czerwca 2025 r. mogą obowiązywać bez zmian do czasu ich wygaśnięcia, jednak nie dłużej niż pięć lat od tej daty, a usługodawcy mogą nadal korzystać z produktów zgodnie z prawem używanych przed tą datą do 28 czerwca 2030 r. Od nowych stron internetowych, przeprojektowań i nowych funkcji oczekuje się spełnienia wymogów już teraz.

Co mogą, a czego nie mogą testy automatyczne

Automatyczne narzędzia kontrolne niezawodnie wykrywają znaczną część błędów WCAG: kontrast, brakujące teksty alternatywne, brakujące etykiety, puste linki i przyciski, brakujące atrybuty języka i niektóre przypadki niewłaściwego użycia ARIA. Nie potrafią ocenić, czy tekst alternatywny jest sensowny, czy kolejność czytania jest logiczna, czy niestandardowy widżet naprawdę działa z czytnikiem ekranu ani czy zamówienie można złożyć wyłącznie za pomocą klawiatury. Automatyczny wynik należy traktować jako minimum, a następnie ręcznie przetestować kluczowe ścieżki użytkownika.

Tylko część ocenianych przez nas usług obejmuje kontrolę dostępności; można je odfiltrować na liście ocen lub sprawdzić w macierzy porównawczej.